13 მაისს, SECURE Erasmus+ პროექტის ფარგლებში, წარმატებით ჩატარდა ონლაინ ვორქშოპი 5G უსაფრთხოების შესახებ. ღონისძიებამ შეკრიბა მონაწილეები, რომლებიც დაინტერესებულნი არიან თანამედროვე მიდგომებით სწავლებაში, კვლევასა და მომავალი თაობის სატელეკომუნიკაციო ქსელების კიბერუსაფრთხოების მეთოდების პრაქტიკულ იმპლემენტაციაში.
ვორქშოპის მთავარი ფოკუსი იყო იმაზე, თუ როგორ შეიძლება 5G უსაფრთხოების ეფექტურად სწავლება თეორიული ცოდნის, პრაქტიკული ლაბორატორიული სამუშაოების, რეალური აღჭურვილობის, პროგრამული ინსტრუმენტებისა და კონტროლირებადი სატესტო გარემოს კომბინაციით. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო პრაქტიკული მომზადების მნიშვნელობას, ვინაიდან თანამედროვე ტელეკომუნიკაციების უსაფრთხოება მოითხოვს არა მხოლოდ სტანდარტებისა და არქიტექტურის გაგებას, არამედ ტრაფიკის ანალიზის, ანომალიების აღმოჩენის, თავდასხმების სიმულაციისა და რეალისტურ პირობებში ინციდენტებზე რეაგირების უნარს.
ვორქშოპის განმავლობაში, რომან ოდარჩენკომ და ალა პინჩუკმა ეროვნული უნივერსიტეტიდან „კიევის ავიაციის ინსტიტუტი“ წარადგინეს 5G უსაფრთხოების კურსის სტრუქტურა და შინაარსი, ხაზი გაუსვეს მის საკვანძო თემებს, პრაქტიკულ კომპონენტებსა და მოსალოდნელ სასწავლო შედეგებს. მომხსენებლებმა განიხილეს, თუ როგორ შეუძლიათ სტუდენტებს შეიძინონ გამოყენებითი უნარები 5G ქსელების უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში 5G Core კომპონენტებთან, რადიოწვდომის ტექნოლოგიებთან, ქსელის მონიტორინგის ინსტრუმენტებთან, შემოჭრის აღმოჩენისა და პრევენციის სისტემებთან, SIEM პლატფორმებთან და შეღწევადობის ტესტირების მიდგომებთან მუშაობით.
ვორქშოპის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაეთმო პრაქტიკულ ლაბორატორიულ აქტივობებს. წარმოდგენილი სასწავლო მიდგომა მოიცავს მუშაობას 5G ემულაციის გარემოსთან, SDR-ზე დაფუძნებულ ექსპერიმენტებს, ტრაფიკის ჩაჭერასა და ანალიზს, უსაფრთხოების მონიტორინგს, თავდასხმის სიმულაციას, მოწყვლადობის შეფასებასა და ინციდენტებზე რეაგირების სცენარებს. ასეთი პრაქტიკული ამოცანები სტუდენტებს საშუალებას აძლევს უკეთ გაიგონ 5G ქსელების უსაფრთხოების გამოწვევები, დაწყებული ძირითადი ქსელიდან (core network) და სერვისზე დაფუძნებული არქიტექტურიდან, რადიოწვდომის, ეჯ-კომპონენტებისა (edge) და ოპერაციული მონიტორინგის ჩათვლით.
მომხსენებლებმა ასევე წარადგინეს აღჭურვილობა და პროგრამული ინსტრუმენტები, რომლებიც გამოიყენება პრაქტიკული 5G უსაფრთხოების ტრენინგისთვის, ისევე როგორც მიდგომები რეალისტური 5G უსაფრთხოების ლაბორატორიული გარემოს შესაქმნელად. ვორქშოპზე ხაზი გაესვა, რომ კონტროლირებადი სატესტო პლატფორმები და ლაბორატორიული ინფრასტრუქტურა აუცილებელია ტელეკომუნიკაციებში კიბერუსაფრთხოების კომპეტენციების განსავითარებლად, რადგან ისინი უზრუნველყოფენ უსაფრთხო გარემოს ექსპერიმენტებისთვის, ტესტირებისა და უსაფრთხოების მეთოდების ვალიდაციისთვის.
ღონისძიებამ აჩვენა პრაქტიკული კიბერუსაფრთხოების ტრენინგის თანამედროვე საინჟინრო განათლებაში ინტეგრირების აქტუალობა. ვინაიდან 5G ქსელები სულ უფრო მეტ მნიშვნელობას იძენს კრიტიკული ინფრასტრუქტურისთვის, ინდუსტრიისთვის, ჭკვიანი ქალაქებისთვის, IoT სისტემებისთვის და მომავალი 6G განვითარებისთვის, ტელეკომუნიკაციების სისტემების გაგების, შეფასებისა და დაცვის უნარი ხდება საკვანძო კომპეტენცია მომავალი სპეციალისტებისთვის.
ვორქშოპმა ხაზი გაუსვა უნივერსიტეტებს, საერთაშორისო პროექტებს, მკვლევარებსა და პრაქტიკოსებს შორის თანამშრომლობის მნიშვნელობას 5G და კიბერუსაფრთხოების სფეროში მაღალი ხარისხის საგანმანათლებლო პროგრამების შემუშავებაში. SECURE Erasmus+ პროექტი ქმნის ღირებულ შესაძლებლობებს გამოცდილების გაზიარებისთვის, საგანმანათლებლო შინაარსის გაუმჯობესებისა და პრაქტიკული მომზადების გაძლიერებისთვის უსაფრთხო ციფრული და სატელეკომუნიკაციო ტექნოლოგიების სფეროში.
გულწრფელ მადლობას ვუხდით ყველა მონაწილეს, ვინც შემოუერთდა ვორქშოპს და თავისი წვლილი შეიტანა დისკუსიაში.
